بیماری ایدز(AIDS)  یک ناخوشی است و به مجموعه‌ای از علایم و بیماری‌ها اشاره دارد که در اثر ویروسی به نام اچ آی وی (ویروس نقص ایمنی انسانی) ایجاد می‌گردد و از این نظر یك بیماری عفونی به حساب می‌آید كه در آن سیستم ایمنی بدن انسان دچار نقص می‌شود.

این ناخوشی در اثر ورود ویروسی به نام ویروس نقص ایمنی انسانی یا HIV به بدن ایجاد می‌گردد. این ویروس از این جهت خطرناك است كه به طور مستقیم به سیستم محافظ بدن (سیستم ایمنی) حمله می‌‌كند و آن را از بین می‌برد و بدن را در مقابل ویروس‌ها و دیگر عوامل مهاجم آسیب‌پذیر می‌نماید.

زمانی كه سیستم ایمنی بدن آسیب می بیند، بدن در مقابل ویروس‌ها، باكتری‌ها، قارچ‌ها و بیماری‌های بدخیم ضعیف می‌شود و با كوچك‌ترین تهاجمی به بیماری مبتلا می‌گردد، در حالی كه قبلاً به راحتی با این بیماری‌ها مقابله می‌كرده و بر آنها پیروز می‌شده است. با شروع این بیماری و پس از نقص ایمنی، با ساده‌ترین میكروب‌ها دچار بیماری‌های وخیم و غیر قابل درمانی می‌شوند. بنابراین ایدز به مجموعه‌ای از بیماری‌ها اطلاق می‌گردد که با فعالیت سرکوب‌کننده ایمنی بدن مرتبط باشد. از زمان ورود اچ آی وی به بدن تا ایجاد ایدز كه در آن سیستم ایمنی تخریب گردد و نتواند از بدن محافظت كند، زمانی طولانی لازم است؛ كه طول این مدت زمان بستگی به تغذیه، سلامت قبلی بیمار و درمان دارویی دارد.

اگر فردی كه رفتار پر مخاطره داشته است به موقع برای انجام آزمایش تشخیصی مراجعه نماید و در صورت مثبت بودن آزمایش، به طور مرتب پیگیری و مشاوره شود تا در موقع مناسب و قبل از ایجاد علایم تحت درمان قرار بگیرد، به احتمال زیاد یك زندگی طولانی و به طور نسبی طبیعی خواهد داشت. همچنین تغذیه‌ی مناسب به تأخیر در ایجاد عوارض بیماری كمك می‌كند و كسانی كه تغذیه‌ی خوبی داشته باشند دیرتر بیمار خواهند شد.

در سال 1959 ملوان 48 ساله هاییتی تباری در پی ابتلا به نوعی ذات الریه غیر معموال در نیویورک جان سپرد. در همان سال نیز نمومنه خونی از فردی در کینشازا (کنگو کنونی) گرفته شد که در سال 1986 آزمایش آن از نظر پادتن اچ ای وی مثبت تشخیص داده شد.

1959: نمونه خونی از فردی در کنگو کنونی گرفته شد که در سال 1986 آزمایش آن از نظر نظر پادتن اچ ای وی مثبت تشخیص داده شد.

1981: اولین موارد غیرمعمول نقص ایمنی در جهان اعلام شد.

1982: «نشانگان نقص ایمنی اکتسابی» (ایدز) برای نخستین بار تعریف شد. در طول همین سال سه روش انتقال ویروس آن: یعنی از راه خون، مادر به جنین و رابطه جنسی اعلام شد.

4-1983: دکتر لوک مونتانیه از محققان انستیتو پاستور در فرانسه و دکتر رابرت گالو از محققان موسسه ملی سرطان در آمریکا، ویروس با منشآ انسانی را که باعث ایدز می­شود را شناسایی کردند.

1985: نخستین آزمایش های پادتن اچ ای وی انجام شد و آزمایش برای تشخیص وجود اچ ای وی در خون های اهدایی آغاز شد.

1987: نخستین دارو برای ایدز در ایالت متحده برای ایدز تایید شد.

1988: سازمان جهانی بهداشت ( WHO) اول دسامبر را «روز جهانی ایدز» نامید.

1991: «روبان قرمز» به عنوان نماد بین المللی آگاهی و همبستگی در برابر ایدز شناخته شد.

1996: برنامه مشترک سازمان ملل متحد در زمینه ایدز (UNAIDS) که در سال 1994 تاسیس شد فعالیت اجرایی خود را رسما آغاز کرد.

1996: شواهد موید بر تاثیر درمان ضد رتروو ویروسی بسیار فعال (HAART) در کنترل سیر بیماری برای نخستین بار عرضه شد.

1999: نخستین آزمایش کارایی یک واکسن بالقوه برای اچ ای وی در یک کشور در حال توسعه شروع شد.

2000: معکوس کردن روند گسترش ایدز، سل و مالاریا به عنوان یکی از 8 هدف اصلی (اهداف توسعه هزار ساله) منظور شد.

2001: نخستین اجلاس ویژه مجمع عمومی سازمان ملل متحد در زمینه ایدز « اعلامیه تعهد درباره اچ ای وی و ایدز» را به اتفاق آرا تصویب کرد.

2006: مجمع عمومی سازمان ملل متحد بیانیه ای را تصویب کرد که کشورهای جهان را برای تقویت پاسخ در برابر ایدز متعهد سازد.

 

عامل ایدز شناخته شده و راه های انتقال آن نیز معلوم است. تنها مخزن ویروس عامل ایدز انسان است و مخزن دیگر بیماری ها (مثل حیوانات، پرندگان، آب، خاك و...) در انتقال آن نقشی ندارند. با این اوصاف این بیماری باید به راحتی قابل كنترل باشد اما تاكنون به دلایل زیر كنترل نشده است:

 

راه های انتقال این بیماری، آن را جزء بیماری های رفتاری طبقه بندی می‌نماید و چون تغییر رفتار مشكل است كنترل این بیماری نیز مشكل می‌باشد.

 

رفتارهای فوق جزء رفتارهای خصوصی انسان هاست. بنابراین صحبت راجع به آنها مشكل است و به راحتی انجام نمی‌شود، بنابراین اختلالات رفتاری فوق به راحتی قابل درمان نیست.

 

زمانی كه ایدز شناسایی شد، به دلیل راه های خاص انتقال و نیز مرگ و میر شدید ناشی از آن، به عنوان یك بیماری مهلك و یك ننگ اجتماعی شناخته شد.

 

ایدز دارای دوره نهفته‌ی طولانی است. در این دوره، بیماری علامتی ندارد تا به وسیله‌ی آن شناخته شود و حتی فرد مبتلا هم ممكن است نداند كه به این بیماری مبتلا است؛ پس در این دوره‌ی طولانی می‌تواند بیماری را به دیگران منتقل نماید. این ویروس در خون، شیر و ترشحات جنسی مرد و زن مبتلا وجود دارد و هنگامی به فرد دیگری منتقل می‌شود كه این ترشحات به مقدار كافی به بدن فرد سالم برسد.

 

راه های انتقال آن رابطه‌ی جنسی محافظت نشده، تماس بدون محافظ با خون فرد آلوده، سرایت از مادر به كودك در دوران جنینی، زایمان و یا در هنگام شیردهی، استفاده از محصولات خونی یا بافت آلوده و تزریق آلوده می باشد. همه‌ی این موارد وقتی باعث بیماری می‌شوند كه ‌یك طرف رابطه مبتلا به ویروس باشد در غیر این صورت این ویروس به تنهایی در اثر این رفتارهای پرمخاطره تولید نمی‌گردد. این ویروس بدون انتقال از فرد آلوده، نمی‌تواند خود به خود در بدن انسان تولید شود.

2003: UNAIDSو WHOاجرای ابتکار « 3 در 5 » را به منظور کمک به کشورهای دارای درآمد کم و متوسط آغاز کردند تا دسترسی به درمان ضد رتروو ویروسی را از 400 هزار نفر به 3 میلیون نفر تا پایان سال 2005 افزایش دهند. ارقام 3 و 5 در این عبارت معرف هدف «سه» میلیون نفر و سال دوهزار و «پنج» است.

 

 

شماره تماس مرکز مشاوره بیماری های رفتاری اسفراین: 05837227222

کارشناس اچ آی وی ایدز: سعید کشوری